Tereke nedir, terekenin tespiti davası nasıl açılır?

Tereke ne demek?

Tereke, miras bırakanın (murisin) ölümü anındaki malvarlığının tamamıdır. Yalnızca taşınmazlar ve banka hesapları değil; araçlar, şirket hisseleri, alacaklar, telif hakları ve borçlar da terekeye dahildir.

Bu ayrım pratikte önemlidir: mirası kabul eden mirasçı, tereke borçlarından da sorumlu hâle gelir. Bu yüzden terekenin kapsamını bilmeden karar vermek risklidir.

Terekenin tespiti davası ne zaman gerekir?

Yurt dışında yaşayan mirasçılar için en sık ihtiyaç duyulan dava türü budur. Miras bırakanın Türkiye'de nesi olduğunu bilmiyorsanız, mahkeme aracılığıyla tespit yaptırılır.

Mahkeme; tapu müdürlükleri, bankalar, trafik tescil, ticaret sicili ve vergi dairesine yazı yazarak murise ait kayıtları toplar. Böylece terekenin envanteri ortaya çıkar.

• Miras bırakanın malvarlığı bilinmiyorsa
• Mirasçılar arasında malvarlığı konusunda uyuşmazlık varsa
• Mirası reddedip reddetmeme kararı verilecekse
• Bir mirasçının terekeyi tek başına yönettiği ve bilgi paylaşmadığı durumlarda
• Borçların aktiften fazla olduğu şüphesi varsa

Defter tutma (resmî tasfiye) talebi

Mirasçılar, mirası öğrendikleri andan itibaren bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinden terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Defter tutma talep edildiğinde, mirasçılar bu süre boyunca kabul veya ret baskısı altında kalmaz.

Defter tamamlandıktan sonra mirasçıya seçenek sunulur: mirası kabul, ret, resmî tasfiye talebi veya deftere göre kabul. Deftere göre kabul hâlinde mirasçı, yalnızca defterde yazılı borçlardan sorumlu olur — borç riski taşıyan dosyalarda önemli bir korumadır.

Tereke yönetimi ve koruma önlemleri

Mirasçılardan biri yurt dışındaysa veya mirasçılar arasında anlaşmazlık varsa, mahkeme terekenin korunması için önlem alabilir: tereke temsilcisi atanması, mühürleme, taşınmazlara tedbir konulması veya banka hesaplarının bloke edilmesi.

Bu önlemler, bir mirasçının tek başına satış veya çekim yapmasını engeller. Almanya'daki mirasçılar için özellikle değerlidir; çünkü uzaktan takip zorluğu bu şekilde giderilir.

Süreç nasıl işliyor?

Vekâletname ile davayı açıyor, kurum yazışmalarını takip ediyor ve tespit tamamlandığında size terekenin envanterini raporluyoruz. Ardından mirasın kabul/ret kararını bilerek verebilir; kabul hâlinde intikal ve paylaşım işlemlerine geçilir.

Tespit davası, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) ve intikal işlemlerinin de zeminini hazırlar.