Uzmanlık Alanı · Miras Hukuku
Miras hukuku:
veraset, intikal ve paylaşım
Miras işlemleri belge ve süre yönetimi işidir. Veraset ilamından tapu intikaline, vergi beyanından paylaşıma kadar her adımın sırası ve süresi vardır. Dosyanızı bu sıraya göre kurar, hak düşürücü süreleri baştan takvime bağlarız.
Hangi kurallar geçerli
Mirasçılık, Türk Medeni Kanunu'ndaki zümre sistemine göre belirlenir. Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı hangi zümreyle mirasçı olduğuna göre değişir.
Altsoy, anne-baba ve eşin saklı payı kanunen korunur. Saklı payı ihlal eden kazandırmalara karşı tenkis davası açılır; süre, ihlalin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıldır.
Yasal miras düzeni: zümre sistemi
Türk Medeni Kanunu mirasçılığı zümre (parantel) sistemine göre düzenler. Birinci zümre mirasbırakanın altsoyu, ikinci zümre anne-babası ve onların altsoyu, üçüncü zümre büyükanne-büyükbabası ve onların altsoyudur. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz.
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur; payı hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir. Altsoyla birlikte mirasçı olduğunda payı en düşük, üçüncü zümreyle birlikte mirasçı olduğunda en yüksektir.
Saklı pay ve tasarruf özgürlüğü
Mirasbırakan, malvarlığının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edemez. Saklı paylı mirasçılar — altsoy, anne-baba ve eş — kanunen korunan bir paya sahiptir. Bu payı aşan vasiyet ya da sağlararası kazandırmalar, saklı paylı mirasçının açacağı tenkis davası ile indirime tabi tutulur.
Uygulamada en sık karşılaşılan tablo şudur: mirasbırakan sağlığında taşınmazını çocuklarından birine satış göstererek devreder; gerçekte bedel ödenmemiştir. Diğer mirasçılar bu işlemi muvazaa nedeniyle iptal ettirmek için tapu iptal ve tescil davası açar. Yargıtay bu tür dosyalarda bedelin gerçekten ödenip ödenmediğini, taşınmazın değeri ile gösterilen bedel arasındaki farkı ve tarafların mali durumunu birlikte değerlendirir.
Terekenin borca batık olması
Miras yalnızca malvarlığını değil borçları da kapsar. Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras hükmen reddedilmiş sayılır; ancak alacaklılar takip başlattığında bunun mahkemece tespiti gerekir. Tereke hakkında şüphe varsa üç aylık süre içinde resmî defter tutulması talep edilerek borç durumu netleştirilebilir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar
Mirasçılardan birinin yurt dışında olması sürecin en sık tıkandığı noktadır: tapu ve banka işlemleri tüm mirasçıların katılımını gerektirir. Konsoloslukta düzenlenecek bir vekaletname bu engeli kaldırır ve işlemler Türkiye'ye gelmeden tamamlanır. Almanya'daki mirasçılar için sürecin ayrıntılarını Almanca sayfamızda ayrıca açıkladık.
Bu alanda yürüttüğümüz işler
- Veraset ilamının noter veya sulh hukuk mahkemesinden alınması
- Terekenin tespiti: tapu, banka, araç ve şirket payı araştırması
- Tapu intikali ve mirasçılar adına tescil
- Veraset ve intikal vergisi beyanı, ilişiksizlik belgesi
- Mirasın reddi ve borca batık terekede hükmen ret tespiti
- Tenkis davası ile saklı payın korunması
- Muvazaalı devirlerde tapu iptal ve tescil davası
- Mirasçılar arasında paylaşım — öncelikle sulh yoluyla
Ücret ve süreç
İlk görüşme bağlayıcı değildir; dosyanın kapsamı ve izlenecek yol değerlendirilir. Dosyanızın yürütülebilir olup olmadığını bu görüşmede netleştiriyoruz.
Vekalet ilişkisi kurulmadan önce kapsam, avukatlık ücreti ve tahmini masraflar yazılı olarak paylaşılır.
Harç, noter, bilirkişi ve vergi gibi kalemler ayrı gösterilir ve doğrudan ilgili kuruma ödenir.
Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dosyanın kaderini belirler. Durumunuzu bugün paylaşın; ilk değerlendirmeyi birlikte yapalım.
Sık sorulan sorular
Veraset ilamı nereden alınır?
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Mirasçılar arasında yabancı uyruklu kişi bulunması, nüfus kaydının bulunmaması ya da vasiyetname olması gibi hâllerde noter belge düzenleyemez; bu durumda mahkemeye başvurulur.
Tereke tespiti davası ne işe yarar?
Terekenin tespiti davasıyla mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı — taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket payları ve borçlar — resmen belirlenir. Özellikle mirasçılar arasında bilgi asimetrisi varsa veya mal kaçırma şüphesi bulunuyorsa paylaşımdan önce başvurulan yoldur.
Mirasın reddi süresi ne kadar?
Yasal ret süresi kural olarak üç aydır. Süre, yasal mirasçılar için ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten; atanmış mirasçılar için tasarrufun bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras hükmen reddedilmiş sayılır ve bunun tespiti için ayrıca dava açılabilir.
Saklı pay nedir, tenkis davası ne zaman açılır?
Saklı pay, altsoy, anne-baba ve eşin kanunen korunan miras payıdır. Mirasbırakanın vasiyet veya sağlararası kazandırmalarla saklı payı ihlal etmesi hâlinde tenkis davası açılır. Dava, saklı pay hakkının ihlalinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Muvazaa (mal kaçırma) davası nedir?
Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını görünüşte satış gösterip gerçekte bağışlaması hâlinde açılan davadır. Yargıtay içtihatlarında bu davalarda satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, taşınmazın değeri ile bedel arasındaki oran ve tarafların ekonomik durumu birlikte değerlendirilir.
Yurt dışındaki mirasçı işlemleri nasıl yürütür?
Türkiye'ye gelmesi gerekmez. Bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğundan düzenlenecek vekaletname ile veraset ilamı, tapu intikali, banka işlemleri ve dava takibi vekil aracılığıyla yürütülür. Yabancı noterde düzenlenen vekaletnamede apostil şerhi aranır.
Veraset ve intikal vergisi nasıl işler?
Mirasçılar, veraset ve intikal vergisi beyannamesini yetkili vergi dairesine verir. Tapu devri ve banka ödemeleri için vergi dairesinden alınacak ilişiksizlik belgesi şarttır; bu belge olmadan bankalar ödeme, tapu müdürlüğü ise devir işlemi yapmaz.
Mirasçılar anlaşamazsa ne olur?
Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığını değerlendirir; mümkün değilse taşınmaz satılarak bedel paylaştırılır. Satış yoluyla paylaşım çoğu zaman piyasa değerinin altında sonuç doğurduğundan, önce sulh yolunu deneriz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda hukuki danışmanlık yerine geçmez. Süreler ve oranlar mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir.
Miras dosyanızı konuşalım
Mirasın reddi ve tenkis gibi taleplerde süreler hak düşürücüdür. Durumunuzu bugün paylaşın; hangi adımın gerektiğini birlikte belirleyelim.
- Telefon+90 536 089 76 94
- WhatsApp+90 536 089 76 94
- AdresMetropark Sefaköy, Kartaltepe Mah. Süvari Cad. No:6 B1 Blok No:79, 34290 Küçükçekmece / İstanbul
- Çalışma saatleriPazartesi–Cuma 09:00–18:00 · Hafta sonu kapalı